LIMA vindt tentoonstellingen maken óók een vorm van bewaren

12 april 2021


L

LIMA is het platform in Nederland voor digitale kunst. Gaby Wijers en Sanneke Huisman belichten LIMA’s functie als kenniscentrum en e-depot én een verrassende taak: het programmeren van tentoonstellingen. Tijdens net netwerkevent over de nieuwe Nationale Strategie op 20 april vertelt Sanneke over de ondersteuning van kunstenaars bij de presentatie en ontwikkeling van hun werk.

 


Still uit de video Forest on Location. Broersen & Lukács, 2019

Lacunes oplossen

De afgelopen jaren heeft Gaby Wijers, algemeen en artistiek directeur/bestuurder bij LIMA, lacunes zien ontstaan in de aandacht voor collecties op het gebied van design, muziek, dans, theater, games en digitale kunst. Ook een nationale infrastructuur voor dit soort erfgoed bleef achter. ‘Goed dat het Netwerk Digitaal Erfgoed hierin nu het voortouw neemt en dit samen met het Netwerk Archieven Design en Digitale Cultuur (NADD) en Podiumkunst.net oppakt. En dat deze taak een plek heeft gekregen in de Nationale Strategie Digitaal Erfgoed 2021-2024.’

Maar dit wil niet zeggen dat er niets bestond op dit gebied. Sinds 2012 is LIMA een (inter-)nationaal erkend kenniscentrum voor de conservering van mediakunst. ‘Wij richten ons op makers, vertoners en collecties van mediakunst. Mediakunst overlapt van nature met andere disciplines. We zijn een key player in al deze netwerken; we adviseren en ontwikkelen en leveren diensten en tools voor toekomstige vertoning,’ zegt Gaby.

LIMA in het kort

Sinds 2012 is LIMA het expertisecentrum voor media- en digitale kunst in Nederland en het heeft een eigen e-depot voor mediakunst. In deze duurzame opslag bevinden zich niet alleen LIMA’s eigen collectie, archief en producties, maar ook meer dan dertig Nederlandse mediakunstcollecties. Die collecties komen van musea, academies, presentatie-instellingen, bedrijven en privéverzamelaars. Het betreft onder meer videokunst, geluidskunst, net-art, virtual reality en digitale elementen voor aansturing van kunstwerken en media-installaties. LIMA komt voort uit een lange lijn van expertise-instellingen sinds de jaren zeventig op het gebied van mediakunst: Montevideo, Time Based Arts en Netherlands Media Art Institute NIMk.

Samenwerking is noodzaak

Al een paar jaar werkt LIMA met andere instellingen samen in het Netwerk Digitaal Erfgoed. ‘Een noodzaak,’ zegt ze, ‘want het veld van mediakunst en digital preservation is complex en evolueert snel. Zo hebben wij hebben gezamenlijk de workflows voor born digital materiaal binnen verschillende domeinen onderzocht. Of neem de conservering van cd-roms en software- en websitearchivering, browser emulatie en het bewaren van virtual reality.’

Gaby kijkt dan ook uit naar de samenwerking met bijvoorbeeld het NADD en Podiumkunst.net. ‘Dit levert meer kennisopbouw en -verspreiding op, evenals meer gezamenlijk onderzoek naar documentatie/archivering, bruggen tussen verschillende collecties én verbindingen met meerdere disciplines.’

Programmeren

Een andere hoofdtaak van LIMA is programmeren. ‘Programmeren is onderdeel van bewaren: een werk bestaat alleen als het getoond wordt!’ zegt Gaby. Maar zijn er ook andere, meer inhoudelijke redenen. Sanneke Huisman, programmamaker en curator bij LIMA, vult aan: ‘We vinden het belangrijk om onze collectie, die sinds de jaren zeventig steeds verder wordt uitgebouwd, als bron van talloze verhalen te presenteren. Wat zeggen de werken van toen over het heden, en andersom? Dit kan over legio onderwerpen gaan, van media-activisme tot feminisme.’

Conservering gerelateerde vraagstukken

Verder organiseert LIMA regelmatig tentoonstellingen en programma’s met werk en kunstenaars die niet in de collectie zitten. Sanneke: ‘Dit doen we vooral om urgente en belangrijke thema’s die we tegenkomen in het veld te bespreken. Bijvoorbeeld over het kritisch gebruik van de nieuwste technologieën door digitale kunstenaars. Hier komen vaak ook meer aan conservering gerelateerde vraagstukken aan de orde. Wat betekende een werk in zijn tijd, en wat nu?’ ‘En,’ besluit Gaby, ‘zo zijn we steeds op zoek naar manieren om dit aan het publiek te tonen – en de werken te bewaren voor de toekomst.’

Terugkijken: Lancering Nationale Strategie 2021-2024

Met een online evenement werd op 20 april de nieuwe Nationale Strategie Digitaal Erfgoed gelanceerd. Vanuit de Kleine Komedie in Amsterdam sprak presentator Hadassah de Boer met organisaties die aan de slag zijn gegaan met de strategie. Het evenement is terug te kijken op YouTube.

Een terugblik

Op de hoogte blijven?