Uit het netwerk: Samen werken aan een terminologie voor digitale kunstcollecties
Erfgoed- en museumprofessionals hebben behoefte aan een gedeelde terminologie om digitale kunst te beschrijven. Dat bleek uit het eerste event van de datawerkplaats digitale kunst.
Dit is de datawerkplaats digitale kunst
Stichting Behoud Hedendaagse Kunst (SBHK) en LI-MA – Living Media Art, expertisecentrum voor media- en digitale kunst, werken sinds november 2025 samen in de datawerkplaats voor digitale kunst. Samen zetten zij zich in voor digitale kunst die beter vindbaar, deelbaar en toegankelijk is voor de lange termijn. Joost Dofferhoff is het vaste aanspreekpunt van de datawerkplaats.
‘We vroegen de 25 deelnemende erfgoed- en museumprofessionals om hun collectie te plaatsen op een linked-open-datatijdlijn. Zijn collecties bijvoorbeeld al doorzoekbaar met gestandaardiseerde terminologie? Gemiddeld zaten de deelnemers op de helft. Er waren uitschieters naar tachtig procent en collega’s die pas begonnen zijn en rond de tien procent zaten. Een hoopvolle uitkomst,’ zegt Joost Dofferhoff, registrar bij LI-MA en coördinator van de datawerkplaats digitale kunst.
De workshop die hij op 17 april organiseerde was het eerste publieke event van de datawerkplaats. ‘Zo wilden we kennis en ervaringen delen over het toegankelijk maken van digitale kunstcollecties en welke rol we als datawerkplaats daarin kunnen spelen.’
Linked data in de praktijk
Petra Dreiskämper, freelance linked data-specialist, gaf een introductie in linked data en de uitgangspunten van het Netwerk Digitaal Erfgoed. ‘Voor sommige deelnemers was de hoeveelheid informatie die voorbijkwam overweldigend, maar vooral inspirerend om met collega’s het gesprek over deze onderwerpen te starten.’
Om het praktisch te maken liet Lisa van Beek zien hoe het Noord-Hollands Archief zijn fotocollectie van bijna twee miljoen digitale afbeeldingen heeft gepubliceerd met linked-data principes.
Waar ligt de grens?
Toen de positie van digitale kunst binnen verschillende collecties aan bod kwam, ontstond meteen een vraag: waar ligt de grens tussen digitale kunst en digitaal erfgoed? Veel organisaties blijken nog te zoeken naar een afbakening.
‘Dit hangt af van het type instelling. Kunstmusea beschouwen het materiaal vooral als digitale kunst, terwijl archieven het als digitaal erfgoed zien. Dit verschil in benadering leidt tot een andere manier van beschrijven en heeft ook gevolgen voor hoe je het materiaal bewaart en beheert. Toch kunnen beide soorten instellingen desondanks van elkaar leren.’
‘De datawerkplaats kan hier een rol spelen als kenniscentrum en verbindende partij voor digitale kunst en erfgoed. We kunnen instellingen helpen bij het maken van goede keuzes om bijvoorbeeld verschillende typen digitaal materiaal te bewaren.’
Gedeelde terminologie
Op de vraag bij welk van de vijf vinkjes van NDE-compatibel werken de deelnemers het meeste hulp konden gebruiken, kwam al snel een wens naar boven: een gedeelde terminologie voor de beschrijving en beschikbaar stellen van digitale kunst. Die ontbreekt namelijk nog. De deelnemers zien een rol voor de datawerkplaats weggelegd om dit op te pakken.
Vervolgstappen
Voor Joost bevestigt deze bijeenkomst de toegevoegde waarde van de datawerkplaats. ‘Met de thema’s en vragen die naar voren zijn gekomen gaan LI-MA, SBHK en de datawerkplaats aan de slag. Op basis hiervan gaan we in het najaar events organiseren: vervolgworkshops, maar ook praktische sessies over datacleaning en het bewaren van digitale kunst voor toekomstige generaties.’
