Terugblik op IIIF Annual Conference 2026: van 3D-modellen tot oral history

Mijlpaal voor 3D-objecten

Na een jaar werk door vrijwilligers uit de community is er een bijna definitieve versie van de IIIF Presentatie API versie 4. Deze standaard helpt instellingen om digitale collecties online beschikbaar te stellen. Waar eerdere versies afbeeldingen, audio en video ondersteunden, krijgen 3D-modellen nu hun eigen plek. Ontwikkelaars kunnen hun viewers hiermee aanpassen voor 3D-objecten.

Annotaties in de spotlight

Er was veel aandacht voor annotaties: geo-annotaties (met een hoofdrol voor het Nederlandse Allmaps van Jules Schoonman en Bert Spaan), transcripties en verrijkingen van onderdelen van afbeeldingen met tags of links.

Ook kwam IMMARKUS aan bod, een annotatietool voor IIIF. Je kunt hiermee meerdere afbeeldingen naast elkaar bekijken en specifieke stukken highlighten. Staat er tekst in de afbeelding? Dan kun je met de tool en AI een transcriptie maken.

IMMARKUS biedt ook uitkomst bij losse annotaties. Staat eenzelfde persoon op meerdere afbeeldingen? Met de tool kun je annotaties aan elkaar verbinden op basis van een datamodel. Die relaties visualiseer je in de Knowledge Graph-functie van IMMARKUS.

Voorbij westerse perspectieven

De conferentie ging verder dan westerse perspectieven. Fredrick Otike, PhD van de Dedan Kimathi University of Technology uit Kenia, presenteerde zijn plannen voor IIIF en oral history. Bij mondelinge overlevering zijn er weinig geschreven bronnen beschikbaar voor digitalisering. Daarom kijkt hij hoe IIIF bij kan dragen aan het toegankelijk maken van oral history.

Otike benoemde als uitdaging dat het vaak gaat om kwetsbare of confronterende verhalen die zorgvuldige behandeling vragen. Van verhalen uit het koloniale tijdperk tot verhalen over meisjesbesnijdenis en LGBTQ. IIIF is al vaker ingezet voor oral history, maar dit is een project om in de gaten te houden.

AI en OCR bij de bron

Softwarebedrijf Digirati liet zien hoe tekstherkenning (OCR) werkt in de Digirati Manifest Editor. Dit programma maakt verwijzende links voor afbeeldingen met bijbehorende metadata en ondersteunt nu ook OCR, oftewel tekstherkenning.

De herkende tekst wordt automatisch opgeslagen in de link, samen met alle andere gegevens over de afbeelding. Open je de link in een viewer? Dan verschijnt de transcriptie direct naast de afbeelding. Dit maakt verrijking bij de bron mogelijk. Deze tool wordt al binnen de KB nationale bibliotheek gebruikt voor middeleeuwse handschriften.

Lokale AI-modellen

Ook toepassingen van AI op het vlak van afbeeldingen, metadata en verrijkingen passeerden de revue. Naast de commerciële big-techmodellen waren er opvallend veel voorbeelden van lokale modellen, zoals specialistische objectherkenningsmodellen die direct in een browser draaien.

IIIF en Wikimedia

Tot slot een belangrijke stap voor de toekomst: de integratie van IIIF en Wikimedia. Een verkennend rapport, geschreven door Jake Orlowitz (oprichter van The Wikipedia Library), werd in de week van de conferentie gepubliceerd.

Alle conferentiesessies binnen handbereik

Zo eindigden vier dagen vol presentaties, workshops, best practices en mooie gesprekken over IIIF. Meer informatie over de IIIF-standaard en de community vind je op iiif.io. De twee conferentiedagen zijn via YouTube terug te kijken.

Volgende stop: Parijs

Volgend jaar komt de IIIF-community samen in Parijs. De IIIF Annual Conference 2027 vindt plaats van 7 tot en met 11 juni in de Bibliothèque nationale de France.