Podcast Paulus en De Nijs op reis: Beleef 6e HackaLOD, dé erfgoedhackathon, door de ogen van de deelnemers

Kirsten: We staan voor de trots van Utrecht. De Domtoren staat nog steeds in de steigers. Ronald, we gaan een atypische podcast hier opnemen over het erfgoed.

Ronald: Zeker atypisch, maar heel bijzonder.

Kirsten: Want we gaan hacken.

Ronald: We gaan hacken. Wij zijn vanavond, vannacht bij de HackaLOD 2022.

Kirsten: Bij de HackaLOD? Jij kijkt erbij van: iedereen kent het, maar niet iedereen kent het natuurlijk.

Ronald: Ja, inderdaad, hey is een hackathon. Dat wil zeggen dat zeven teams aan de slag gaan met erfgoeddata. Dus met informatie over erfgoed. En daar gaan ze mooie dingen mee maken.

Kirsten: Want je denkt hacken, allemaal illegaal. Maar voordat we allemaal mensen op ons dak krijgen: dit is volkomen legaal.

Ronald: Dit is volkomen legaal. Sterker nog, musea en andere erfgoedinstellingen hebben data aangeleverd. Juist zodat de teams hier mooie dingen mee kunnen maken.

Kirsten: Je kunt bijvoorbeeld apps verwachten, virtual reality toepassingen, games, wat nog meer?

Ronald: Websites, noemde je die al? Dat je bijvoorbeeld een website hebt waarop je werken van een bepaalde kunstenaar kunt aanklikken. En dan kun je bijvoorbeeld zien in welke musea ze zich bevinden op de kaart van Nederland.

Kirsten: En, nou komt de grap, wij hebben allebei onze pyjama bij ons.

Ronald: Ja, ja.

Kirsten: Want wij gaan niet naar huis.

Ronald: Nee, dit wordt de langste podcastsessie ever.

Kirsten: Want het gaat twintig uur duren. Zij gaan twintig uur hacken. Er staan veldbedjes, maar wij slapen niet op het veldbedje. Ik check het even bij je.

Ronald: Ja, ik heb een hotel geboekt.

Kirsten: Ja, ik ook toch?

Ronald: Oké, goed.

Kirsten: We gaan naar binnen. 500 trapjes.

Kirsten: Kijk hoe mooi, Ronald.

Ronald: Prachtig!

Kirsten: De eerste verdieping van de Domtoren.

Ronald: Geweldig.

Kirsten: Van buiten in de steigers en van binnen…

Ronald: Ik ben helemaal buiten adem, maar…

Ronald: Waar gaan we nu naar?

Martijn Arts: We gaan nu naar de slaapzaal. Hier moet je gewoon naar boven. Nog eentje naar boven.

Kirsten: Want jullie als team… dat is een heel eind.

Martijn: Ja, dat is een heel eind.

Kirsten: Wat hebben jullie gedaan hier overal?

Martijn: We hebben al wat veldbedjes neergezet. Er moeten er 35 komen, geloof ik. En er staan er nu zes.

Kirsten: En Martijn, heb je al een bedje dan?

Martijn: Nou ja, er is genoeg voor de helft van de mensen. Dus je moet of om en om slapen of heel erg lepeltje, lepeltje.

Kirsten: Echt waar? En jij gaat met Robbert lepeltje, lepeltje?

Martijn: Ja, ik denk dat we dat gaan doen.

Kirsten: Jullie gaan tegen elkaar vechten?

Rick Companje: Nou, vechten, vechten. We zijn wel een soort vrienden, maar moeten natuurlijk wel…

Kirsten: Vanavond niet?

Rick: Nee, misschien.

Kirsten: Rick, want jij gaat in team?

Rick: Utrecht Time Machine.

Kirsten: En jij gaat in team?

Deelnemers aan de HackaLOD: Ik zit in team Wilde NL.

Kirsten: Waarom doe je mee?

Lid team Wilde NL: Ja, lekker hacken.

Verschillende deelnemers aan de HackaLOD geven ook antwoord op diezelfde vraag: ‘De mogelijkheden van link data benutten.’ ‘Lekker gezellig doorcoderen.’ ‘Ik hoop dat we een goed product hebben met data quality analysis. Dat vind ik best wel leuk.’

Kirsten: Ed [de Heer], heb je ook een rugzakje met allemaal druivensuikertjes enzo?

Ed: Nee, heb ik niet. Dat verwacht ik hier. Dat dat aangeleverd wordt, continu eigenlijk.

Kirsten: Want dat heb je wel nodig?

Ed: Dat heb ik wel nodig, ja. Ik heb ervaring met HackaLOD. Dit is mijn derde keer al. Eén keer gewonnen, natuurlijk. En één keer tweede geworden. En dan weet je wel wat je allemaal nodig hebt. Vooral veel koffie en energiedrankjes. Of een tukkie tussendoor. Dat kan natuurlijk ook.

Deelnemer aan de HackaLOD: We’ll hope to go home with the money and the prize, and just do something fun, may be create something that’s useful.

Kirsten: Good luck to you all!

Martijn Kleppe: Goedenavond allemaal. We gaan beginnen.

Deelnemers aan de HackaLOD tellen af: 5, 4, 3, 2, 1. Let’s go. [applaus]

Kirsten: We staan bij Martijn Kleppe. Hoe bijzonder, Martijn, is deze HackaLOD? Want drie jaar niet geweest, twee jaar niet geweest?

Martijn: Ja, dat maakt het echt extra bijzonder. In de tussentijd is er wel een online HackaLOD geweest. Er zijn sessies geweest waar mensen elkaar online vonden. Maar dat haalt het niet hierbij.
Weet je, dit is echt een gemeenschap van mensen die elkaar kennen. Die groter wordt. Er zijn nu ook veel mensen die hier voor het eerst zijn, wat geweldig is. Ja, eigenlijk is het een soort van… competitie, maar het is eigenlijk vooral gewoon met elkaar dingen maken. En verder denken van: hoe kunnen we dat prachtige erfgoed dat we hebben, zo open en verbindend mogelijk maken met elkaar?

Ronald: Jij bent de host, zeg maar. Niet zelf hacken. Dat is niks voor jou?

Martijn: Nee, nou ja, ik vind het echt wel leuk om een beetje te pielen en te prutsen. Maar, ik zeg je wel, nee, nee, nee. Pielen en prutsen vind ik echt serieus leuk. Ja, dat doe ik ook wel in mijn vrije tijd. Maar niet om te hacken. En niet op het niveau van de mensen hier, hoor. Echt niet.

Kirsten: Wat is het niveau van de mensen hier?

Martijn: Nou, hoog. Het is hoog en er zijn heel veel verschillende expertises. Dat is wat het leuk maakt. Dus er zijn mensen van erfgoedinstellingen die dingen weten van collecties. Er zijn ontwikkelaars die weten echt gewoon: hoe verbind je nou die collecties met elkaar? Maar er zijn ook mensen die weten: hoe presenteer je dat nou? Hoe moet zo’n interface eruitzien? En dat zijn echt allemaal expertises. En dat merk je ook wel aan ons veld. Er komen steeds meer verschillende expertises. En dat zie je hier heel goed terug.

Kirsten: Waarom moet dit ’s nachts?

Martijn: Omdat het gewoon leuk is. En omdat het gewoon gaaf is. En het is gewoon, ja, weet je… Je moet gewoon soms iets geks doen om effe weer de creativiteit te laten stromen en iets anders te doen. Dus je kan je afvragen: waarom zitten jullie in de Domtoren en niet gewoon lekker thuis of lekker op kantoor? En ga je om vijf uur lekker naar huis, naar je kinderen en lekker gezond eten? Nou, weet je, dat doen we al 364 dagen per jaar. Laten we nou één keer even gek doen en alles loslaten. En hier gewoon met z’n allen op focussen.

Deelnemer aan de HackaLOD: En wil je aan alle drie de applicaties ook erfgoeddata hangen?

Kirsten: Dus zo wordt er overal overlegd. Even kijken hoe het hier is. Geïnstalleerd al?

Deelnemer aan de HackaLOD: Ja.

Kirsten: Spannend?

Deelnemer aan de HackaLOD: Zeker. Nee, we hebben in 2019 al wat gedaan. En ik heb toen in Telegram een chatbot gemaakt. En eigenlijk hebben we die code weer erbij gepakt en afgestoft. En daar gaan we nu mee verder.

Kirsten: Lukt het een beetje met jullie team?

Deelnemer aan de HackaLOD: Ja, we zijn nu bezig met het internet en basically alle datasets te collecten die we nodig hebben om zo meteen aan de slag te gaan.

Ed de Heer: Wij gaan een memory game ontwikkelen. Een memory met kaartjes. En daarop staan ministeries en ministers en informatie daarover. En dan moet je eigenlijk onthouden waar het over gaat. Waar die persoon bijvoorbeeld… Nou ja, de persoon moet je dan bij een ander kaartje zoeken en dan moet je het kaartje omdraaien. En zoveel mogelijk kaartjes vinden.

Kirsten: Er gaat natuurlijk een heleboel voorwerk aan vooraf?

Ed: Nou, dat valt wel mee.

Martijn Arts: Nee, je moet hier 24 uur hacken. Ja, we hebben wel een beetje het idee bedacht. En we hebben een beetje gekeken, hebben we bronnen? Maar we moeten echt het werk hier doen en we lopen ook tegen allerlei problemen aan.

Kirsten: We staan hier bij Enno Meijers. Jij, Enno, bent eigenlijk… Want jij werkt als domeinmanager bruikbaar bij het Netwerk Digitaal Erfgoed. Maar jij bent eigenlijk dé…

Ronald: … Geestelijk vader van de HackaLOD.

Kirsten: Want het begon in Brabant, maar uiteindelijk… Jij hebt het wel geadopteerd?

Enno: Nou, ik vond het zo’n leuk initiatief dat ik er in ieder geval voor gezorgd heb dat we dit elk jaar opnieuw konden doen, inderdaad.

Ronald: En wat hoop je dat het gaat opleveren?

Enno: Nee, ik hoop vooral dat we gewoon opnieuw weer heel mooie voorbeelden zien van wat de waarde is van het bij elkaar brengen van verbonden erfgoed. Daar gaat het uiteindelijk allemaal om. En die techniek is een middel daarvoor. Maar het is wel ontzettend belangrijk dat we die techniek onder de knie krijgen. En daar zijn we hier keihard mee bezig.

Kirsten: Als je moest kiezen tussen kerst en dit?

Enno: Dan zit ik liever op de HackaLOD.

Deelnemer aan de HackaLOD: Ja, we krijgen eten, hoor.

Cateringmedewerker: We hebben Snickers, Twix, snoepjes. Allemaal leuke lekkernijen.

Deelnemer aan de HackaLOD: Dank je wel.

Cateringmedewerker: Alsjeblieft.

Kirsten: Zie je wel, ze moeten toch zoet?

Iemand van de catering: Ja, het is heel lekker. Het is altijd lekker.

Deelnemer aan de HackaLOD: Mag ik er zo’n eentje?

Cateringmedewerker: Tuurlijk.

Deelnemer aan de HackaLOD: Dankjewel.

Kirsten: Hoe gaat het?

Rick Compagne: Het gaat wel heel goed, maar we hebben ook al wel een paar grote tegenvallers gehad. Dat je dan wel heel mooi 500 afbeeldingen van de Domtoren hebt gevonden.

Kirsten: Want wat wilden jullie ook alweer?

Rick: Stel je voor, je hebt een grote Domtoren die helemaal bestaat uit kleine afbeeldingen. Van stukjes Domtoren uit schilderijen van vroeger. Of foto’s van nu. Of tekeningen van mensen die in een oorlogsdagboek iets hebben gekrabbeld. We gaan eigenlijk al die verschillende beelden van de Domtoren samenbrengen. En daar gaan we de Domtoren mee opbouwen. En die Domtoren zie je dan op je scherm ronddraaien. En die kun je beïnvloeden. Want je kunt zeggen: ik wil aan dat hendeltje trekken en dan wil ik hem wat meer 17e-eeuws maken. Of ik wil hem wat fotografischer maken.

Kirsten: En wat waren nou de tegenvallers dan?

Rick: De meeste data die je vindt, is niet zo gestructureerd. Er zijn natuurlijk heel veel afbeeldingen van de Domtoren te vinden. En iedereen beschrijft die Domtoren weer op zijn eigen manier. En je moet dat eigenlijk aan elkaar koppelen. Dus daar zit nog wel wat handwerk bij.

Deelnemer HackaLOD: Nog niet alles is gelabeld, verwacht ik. Het is een work in progress.

Kirsten: Cindy Zalm, we kennen jou al van de podcastserie. Want we zijn een jaartje geleden bij jou geweest. We waren bij jou in het Tropenmuseum. Nu ben jij jurylid?

Cindy: Ja, leuk hè?

Ronald: En waar ga je op letten?

Cindy: Ik ga letten op teams die een grote bijdrage leveren aan het zichtbaar maken van erfgoed voor mensen die aanvankelijk helemaal niet de doelgroep waren voor dat erfgoed.

Kirsten: En dan denk je aan?

Cindy: Diasporagemeenschappen die op zoek zijn naar erfgoed uit hun geboorteland, bijvoorbeeld. Maar het kan ook erfgoed zijn dat door een heel specifieke groep verzameld is, maar ook voor een andere gemeenschap een betekenis kan hebben.

Kirsten: Waar slaap je?

Cindy: Ik slaap thuis. Want ik moet morgen weer vers en fris en helder zijn om al die toffe projecten te kunnen beoordelen.

Kirsten: En jij mag ook niet door mensen vastgeklampt worden van: mevrouw het jurylid, kom eens even kijken.

Cindy: Nee, ik ben niet beïnvloedbaar. Daarom heb ik ook niet zo’n mooie hoodie aan, maar gewoon mijn eigen zwarte jasje.

Kirsten: Gewoon onkreukbaar.

Cindy: Ja, absoluut.

Kirsten: Heel veel succes.

Cindy: Dankjewel.

Kirsten: Wat een mooie grote taart.

Elisabeth Wiessner: Hij is enigszins klein, maar we hebben nog een heleboel puntjes voor iedereen.

Kirsten: Want, wat gaan we doen?

Ronald: Het is gewoon één grote familie. En nu is Enno jarig en dat gaan we samen even vieren.

Kirsten: Enno Meijers?

Ronald: Enno Meijers, ja.

Kirsten: En Wilbert, wat ga je doen met die megafoon?

Wilbert Helmus: Ja, iedereen zit hier in allerlei hoeken en gaten in die Domtoren. Dus we gaan even iedereen roepen om te gaan zingen voor Enno.

Kirsten: O god, oké. [geluid megafoon]

Alle aanwezigen: Lang zal-ie leven, lang zal-ie leven in de gloria. In de gloria, in de gloria…

Ronald: En namens het team podcast hebben we ook nog iets voor jou.

Enno: Leuk. Het wordt ook wel de langste verjaardag van mijn leven.

Kirsten: Een kaarsje van de Domtoren en als je hem nou brandt… dan kun je altijd aan je verjaardag op de HackaLOD 2022 denken.

Enno: Dat ga ik dan met kerst doen.

Kirsten op de volgende dag: Ronald, hoe heb jij geslapen?

Ronald: Drie uurtjes, dus het was een korte nacht. Maar wel bijzonder. Ik had het niet willen missen.

Kirsten: We staan weer boven in de Domtoren en het is wel warmer dan toen we weggingen.

Ronald: Het is wel leeg. Ik denk dat nog een aantal mensen misschien nog ligt te slapen. En geef ze ongelijk.

Kirsten: Zeker. We gaan even peilen hoe het ervoor staat hier bij team Linked Data Player. Robbert, hoe gaat het?

Robbert van ’t Westende: Nou ja, nu gaat het weer prima. Daarnet was het anderhalf uur huilen met de pet op.

Kirsten: Echt tranen of niet?

Robbert: Ja, we hebben allebei even in een hoekje zitten huilen.

Kirsten: Ja, het is echt een nacht doorhalen. Maar is het het allemaal waard?

Robbert: Nou… Op dit moment? Op dit moment, maar misschien straks wel.

Cateringmedewerker: Goedemorgen allemaal. Het is nu half acht en we hebben lekker een ontbijtje voor jullie klaarstaan. Ik hoop dat jullie allemaal al een beetje wakker zijn. Eet smakelijk alvast.

Deelnemer aan de HackaLOD: Ik ben nu sinds een half uurtje weer een beetje wakker aan het worden. Ik heb een paar koppen koffie gedronken. Maar het gaat nu wel even goed, tot ik over een uurtje weer instort natuurlijk.

Kirsten: Dikke jas aan en een sjaal.

Deelnemer aan de HackaLOD: Ja, het is wel koud hier.

Robbert: De hersens werken nu op halve snelheid.

Kirsten: Is dit een beetje te doen, de hele nacht hacken?

Robbert: Nee, ik zou het niemand aanraden.

Deelnemer aan de HackaLOD: Nee, ik ga helemaal niet praten. Dat is echt helemaal over en uit voor mij.

Kirsten: Bijzonder eigenlijk, he, Shannon, dit.

Shannon van Muijden: Ja, en er hangt zo’n leuke sfeer. Iedereen was heel vrolijk. Iedereen begint nu een beetje spanning te voelen.

Kirsten: Als je nou over twintig jaar terugkomt hier, dan zijn jouw kinderen wat groter. Dan krijg je een rondleiding. Dan weet je dit gewoon al.

Shannon: Ja, dan ga ik vertellen: ik deed hier een HackaLOD. En dan zeggen ze: oké, mam, het is echt boring. Echt zo’n nerd.

Elisabeth: Jongens, voor wie wil, er is een masseur, een stoelmasseur. Voor ieder tien minuten. Dus hier in het halletje.

Kirsten: Ronald, ga jij?

Ronald: Hm, ja. Even het croissantje wegwerken. Nee, ik ga niet. Want ik vind dat alle anderen die heel hard hebben gewerkt voorgaan.

Kirsten: Wat merkt u nou het meeste? Wat voor klachten hebben de mensen na een nacht doorhalen?

Masseur: Nekpijn. Schouders. Ja, nek en schouders.

Rick Compagne: Precies een goed moment. Want het ging niet meer.

Kirsten: Echt niet?

Rick: Nee.

Kirsten: Was het op?

Rick: Ja, ik brak even.

Kirsten: En op wat voor manier brak je?

Rick: Nou, huilen.

Kirsten: Echt?

Rick: De rest van het team vangt het heel goed op. Dus die gaan even knallen nu. En als ik straks terugkom, dan werkt het waarschijnlijk.

Kirsten: Waar komen de tranen vandaan?

Rick: Paniek. Dat de code duizelde.

Shannon: Het werkt.

Collega Shannon: We kunnen nu filteren door de tijd. En afhankelijk van waar we in de tijd zijn, zien we andere foto’s van de Domtoren op ons 3D-torentje komen.

Kirsten: Het ziet er mooi uit, jongen.

Collega Shannon: Cool he? Ik kan echt wel huilen. Nou, houd die microfoon weg. Ik kan niet meer.

Kirsten: Gefeliciteerd, hè?

Ronald: We hebben het overleefd. Echt. Maar had jij het willen missen?

Kirsten: Nee, het was enorm bijzonder.

Ronald: Heel erg bijzonder, ja.

Kirsten: Want het is een soort familie. Dat had ik helemaal niet bedacht.

Ronald: Het is echt een fantastische community. Heel hecht. En ze laten zien waar het hele erfgoedveld het nou eigenlijk voor doet. Zij stellen de data beschikbaar. En zij laten als makers zien van: kijk, we kunnen prachtige apps maken, we kunnen deze toepassing maken. Door die erfgoeddata met elkaar te verbinden.

Kirsten: Hoe leuk en hoe bevlogen iedereen is. En wat ik niet had verwacht, is dat ze ook gewoon komen voor de fun. Om het leuk te hebben met elkaar. Nu waren ze doodmoe natuurlijk aan het eind.

Ronald: Ik heb medelijden met ze, want wij gaan nu naar huis. Maar zij gaan nog door. Zodat hun werk straks om een uur of twaalf klaar is voor de jury.

Kirsten: En ja, wie ging er nou naar huis met de prijzen? Ondanks de tranen won het team Utrecht Time Machine de juryprijs. Ging de publieksprijs naar het team Kadaster & Friends. En won het Cultural AI – team de meerstemmigheidsprijs.