24 uur, 9 verhalen: zo beleefden deelnemers hun eerste HackaLOD

De hoodie en andere redenen

De HackaLOD vond deze keer plaats in het Nederlands Openluchtmuseum. ‘Waarom ik meedeed? De zwarte hoodie die je dan krijgt!’ zegt Monique in het Veld, programmamanager Podiumkunst.net, lachend. ‘Maar het was ook een kans om op een andere manier bezig te zijn met (muziek)data in het podiumkunstenveld.’

‘Ik wilde de wereldberoemde HackaLOD beleven,’ zegt Pieter Woltjer, datamanager bij het CBG|Centrum voor Familiegeschiedenis. Ook Jauco Noordzij, oprichter van data-architectuurstudio Plimpton-322, had de hackathon al jaren op het netvlies. ‘Ik was benieuwd wat er speelt op het gebied van linked data.’

Annemieke Romein, (post-doc) onderzoeker HAICu bij Universiteit Twente en voorzitter en community director bij READCOOP/Transkribus, bracht bij team HAICu-SCOPE haar onderzoeksdata in als case study: de Resoluties van de Staten van Overijssel 1578-1795. Nour Alassali, masterstudent Applied Data Science, Universiteit Utrecht, sloot aan bij Annemiekes team omdat hun project geschiedenis, geografie en data combineerde. ‘Onderwerpen waar ik nieuwsgierig naar ben.’

Van haar vader Mark hoorde Esmé Lindeman, digital designer bij haar eigen Essens Studio, al jaren enthousiaste verhalen. ‘De directeur van het bedrijf waar ik stage liep – Martijn Arts – doet zelf ook mee. Toen hij mij kort tevoren vroeg, zei ik meteen ja. Zo zaten mijn vader, Martijn en ik in hetzelfde team.’

Dat de HackaLOD in Arnhem plaatsvond, hielp ook mee. Ine de Win en Huub Vilé: ‘Als datacleaners en digitaal-erfgoed-coaches bij Erfgoed Gelderland zijn we veel bezig met datakwaliteit. Dat kwam mooi samen: een bijdrage leveren en zien wat linked data kan.’

UX designer Roel Smeets zat met drie collega’s van bedrijf Wistor in een team met Ine en Huub. ‘Ik was nieuwsgierig naar wat we met ons gelegenheidsteam neer zouden kunnen zetten in 24 uur.’

Iedereen zijn eigen specialisme

Elke deelnemer bracht zijn of haar eigen expertise in. Zo kon Jauco met zijn achtergrond in programmeren en linked open data bijdragen aan de technische kant. ‘Zolang het er grafisch niet heel strak uit hoeft te zien, lukt het me altijd wel om iets werkends neer te zetten.’

Nour hielp bij het labelen van historische documenten en het bewerken van oude kaarten. ‘Mijn achtergrond in data science hielp me om de dataverwerking beter te begrijpen en te zien hoe belangrijk kleine details zijn bij het voorbereiden en gebruiken van data.’ Annemieke was teamcaptain. ‘Omdat ik de bronnen goed kende, kon ik het team aanwijzingen geven om de inhoud in context te plaatsen.’

Pieter zette datasets om naar het datamodel Persons in Context (PiCo) en maakte queries om de data op te halen voor de game. ‘Als datamanager is dit voor mij dagelijkse kost.’

Monique stelde de linked data-bestanden samen. ‘Deze vormden de bron waaruit de vragen voor de game konden worden opgehaald door de meer technische mensen. Twee andere teamleden maakten daar een mooie visuele vragenschil bij.’

Roel begeleidde als teamcaptain het proces. ‘En als ontwerper heb ik een user interface ontworpen.’ Ine en Huub brachten erfgoedkennis in. ‘We kozen voor oral history-bronnen, die vaak niet goed toegankelijk zijn. Dankzij onze teamgenoten zijn we echt tot een bruikbare tool gekomen.’

Esmé nam het design op zich. ‘Designers zitten niet altijd standaard in een HackaLOD-team. Maar een applicatie is pas compleet als het ook visueel aantrekkelijk is.’

Lessen na 24 uur

Na afloop namen de deelnemers verschillende inzichten mee. Nour: ‘Onderzoekers, ontwikkelaars en erfgoedexperts die samenwerken. Inspirerend om te zien hoeveel creativiteit dat oplevert! Ondanks de complexiteit was het de moeite waard, omdat we allemaal hetzelfde doel hadden: geschiedenis toegankelijk maken.’

‘De dynamiek van onze groep leek erg op een startup,’ zegt Jauco. ‘Enkele teamleden hadden weinig ervaring met linked open data. Daardoor kwamen ze met frisse, niet-technische wensen.’

Esmé ontdekte dat soms even pauzeren helpt. ‘Je bent geneigd om 24 uur door te gaan, maar na 2 uurtjes slaap kon ik weer veel beter werken en kreeg ik nieuwe inzichten.’

Monique nam mee dat je in één nacht veel kunt bereiken. ‘En dat het ook echt zin heeft voor onze dagelijkse praktijk.’ Annemieke: ‘Data = uitdagend! Om het ene format naar het andere te converteren, moet je dit goed uitdenken. De stappen die we doorlopen hebben, neem ik zeker mee in mijn werk.’

Voor weer anderen wekte de hackathon nieuwe interesses. ‘Ik ben nieuwsgierig geworden naar digitaal erfgoed,’ zegt Roel. ‘De combinatie van linked data en digitaal erfgoed heeft veel potentie.’ Ine en Huub gebruiken de ervaringen om het belang van linked data bij erfgoedorganisaties te illustreren. En Pieter is weer een ervaring rijker met het maken van complexe SPARQL queries in de nachtelijke uurtjes.

Smaakt dit naar meer?

‘Ja!’ zeggen Nour, Ine, Huub en Pieter in koor. Annemieke: ‘Als de dataset mij aanspreekt, ben ik er weer bij.’ Ook Esmé verwacht mee te doen. Jauco vond het intensief: ’24 uur met zoveel mensen is best overprikkelend. Maar ook energiek en inspirerend! Dus wie weet.’ Ondertussen broeden Monique en haar teamgenoten al op nieuwe ideeën: ‘Het muzikaal gezelschapsspel doorontwikkelen. Of een nieuw project met de data waar we dagelijks al mee werken.’