Keuzegids opslagmedia digitaal erfgoed
Network-Attached Storage
Een Network-Attached Storage (NAS) is een apparaat met harde schijven dat je op je netwerk aansluit. Computers en andere apparaten hebben toegang tot deze centrale opslagplek voor je bestanden. Je beheert alles vanaf één plek. Een NAS vraagt technische kennis en actief beheer. Omdat alles op één apparaat staat, is een back-up op een andere drager essentieel.
Afwegingen
-
Hoe werkt het?
Een NAS is niet gekoppeld aan één computer maar met een ethernetkabel verbonden met een router in je thuis- of kantoornetwerk. Een router is een soort verdeelstekker in een netwerk die data naar de juiste locatie stuurt.
Na de aansluiting op het netwerk kunnen apparaten toegang krijgen tot de gegevens op de NAS, zoals computers, laptops, tablets of je telefoon. Met de juiste instellingen en beveiliging is een NAS ook bereikbaar via het internet, voor gebruik op afstand.
NAS-apparaten gebruiken software om de instellingen en toegangsrechten gebruiksvriendelijk in te stellen. De opslagcapaciteit is eenvoudig uit te breiden, omdat ze één of meer extra slots hebben voor aanvullende interne schijven (HDD’s of SSD’s). Slots zijn de plekken waar je een harde schijf in plaatst.
Wanneer een NAS meerdere harde schijven heeft, kan deze bovendien gebruikmaken van RAID. RAID is een technologie voor opslag van data waarbij meerdere harde schijven samenwerken, zodat de data bijvoorbeeld niet alleen op één harde schijf staat. Zo is de kans op informatieverlies veel kleiner als een van de harde schijven in de NAS uitvalt. Een RAID is handig maar geen vervanging voor een back-up.
-
Wat zijn de voordelen?
- Relatief eenvoudige techniek om een grote opslagcapaciteit te delen binnen je netwerk, ook via het internet.
- De opslagcapaciteit is eenvoudig uit te breiden.
- Kapotte HDD’s of SSD’s zijn eenvoudig te vervangen.
- Je kunt automatisch back-ups maken en bestanden controleren.
- Je stelt eenvoudig in wie toegangsrechten heeft tot de NAS.
- Data op een NAS kun je spiegelen of automatisch synchroniseren naar een andere opslaglocatie, zoals een andere
- NAS of een clouddienst. Controleer of de fabrikant van de NAS dit ondersteunt.
-
Waar moet je op letten?
- Je moet een NAS altijd goed beheren, onderhouden en beveiligen. Zeker als je deze met het internet verbindt. Je hebt kennis nodig van opslag- en netwerkhardware en -software.
- Ook al is de NAS zo ingesteld dat de data dubbel wordt opgeslagen, het staat nog steeds op één apparaat. Dat apparaat is gevoelig voor schade, door calamiteiten of opzet.
-
Wat komt er kijken bij beheer?
- Stel meerdere beveiligingslagen in voor toegang, zoals tweestapsverificatie (inloggen in twee stappen).
- Start minimaal met een NAS met twee schijven en stel ‘RAID 1’ in. Met deze RAID-instelling worden de schijven gelijktijdig beschreven met dezelfde informatie en verklein je de kans op informatieverlies. Wil je meer opslagcapaciteit of een andere RAID-opstelling? Laat je adviseren door je digitaal-erfgoed-coach.
- Zorg voor een back-up. Alleen dubbel opslaan van de data op de eigen NAS is geen vervanging van een back-up. Maak regelmatig een kopie van de collectie op de NAS en bewaar deze op een andere drager, op een NAS op een andere locatie of bij een clouddienst.
- Vervang tijdig de interne harde schijven, voordat ze aan het einde van hun levensduur zijn. Veel NAS-systemen hebben tools om aan te geven hoe het met de harde schijven gaat. Zet de data over naar een nieuwe NAS of andere drager.
- Plaats de NAS op een beveiligde plek die geschikt is voor computerapparatuur die constant aan staat. Beveilig ook de toegang tot de NAS via wifi of internet, zodat alleen gebruikers en apparaten met toestemming toegang hebben.
- Controleer regelmatig de conditie van de hardware, software en opgeslagen bestanden. Dit kan bij een NAS vaak eenvoudig via het beheerscherm.
- Documenteer de NAS en de daarop opgeslagen collectie in je collectieregistratie. Zo hou je goed overzicht van de bestanden die je bewaart.
-
Wat is de milieu-impact?
Een NAS verbruikt constant energie. De materialen waaruit de NAS is gemaakt, kunnen aan het einde van de levensduur schadelijk zijn voor het milieu. Wil je de klimaatimpact van je digitaal erfgoed verkleinen? Bij de NDE-collegagroep Green IT vind je tips.
Praktische kenmerken
Capaciteit
De capaciteit hangt af van het aantal slots voor HDD’s of SSD’s. Je kunt de schijven vervangen door exemplaren met een grotere opslagcapaciteit. Sommige NAS-apparaten zijn uit te breiden tot meer dan 100 TB.
Kosten
De kosten variëren. Een NAS-apparaat zonder schijven kost gemiddeld 200-500 euro. Harde schijven koop je los, ongeveer 450 euro per schijf van 12 TB. Meer plekken voor schijven of extra functies verhogen de prijs van de NAS. Hoe meer opslagcapaciteit, hoe hoger de kosten. Prijzen zijn indicatief, peildatum juli 2026.
Levensduur
De levensduur varieert. Fabrikanten geven 5 tot 10 jaar op voor de NAS zelf. HDD’s en SSD’s kunnen kapotgaan, maar zijn te vervangen.
Controle
NAS-apparaten hebben meestal een dashboard om instellingen te wijzigen en te monitoren, zoals de RAID-opstelling. De meeste apparaten worden geleverd met tools om de conditie van de NAS in de gaten te houden. De controle van de opgeslagen informatie regel je automatisch. Moderne RAID-versies repareren zelf kleine datafouten.
Past deze opslag bij jouw organisatie?
Een NAS past bij organisaties die zelf controle willen houden over hun bestanden. Heb je technische kennis in huis? En kun je zorgen voor actief beheer? Dan is een NAS een goede keuze.